Sam Rowlands, Member of the Welsh Parliament for Fflint Wrecsam has called for childcare funding to be less complicated.
Mr Rowlands, Welsh Conservative spokesperson for families, was speaking in the Senedd after Sioned Williams, the Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality gave an update on early years childcare and play.
He said:
Every parent and carer wants the best start for their child, but for too many families the cost of childcare is making that much harder. We all know parents who are weighing up whether it's even worth returning to work because those childcare costs take up such a large proportion of their income, and, in some cases, those costs are higher than rent, mortgages or other headline costs.
We, on these benches, welcome any genuine attempt to make childcare more affordable and more accessible to parents. But I guess the question is whether what's being discussed can actually be delivered. Because, of course, warm words, on their own, aren't enough.
To begin with, we believe that the childcare system in its current form is far too complex, especially for parents to navigate and understand what they are entitled to.
We believe that one of the first things that the Welsh Government should be looking at is how to streamline and simplify childcare funding so that parents, in particular, can easily understand what support is available to them so that they can properly plan for the future
I'd be interested to know, what actions you'll be taking to engage with parents and carers to ensure that any unnecessary complexity is taken out of the system for them.
I also want to recognise the pressures that childcare providers are under as we know that these are often small businesses delivering an essential service, often on very limited margins. We know that they're often struggling with rising costs, recruitment challenges and tight budgets.
At the end of the day, parents want childcare that is safe, affordable and reliable. Providers want a system that is properly funded, sustainable and workable. Those are the priorities that we should all be focused on.
The Minister said she said that she knew that many people do not take up childcare, not only because it's disjointed, but because it's difficult, it's complex and there are so many different eligibility thresholds and agreed that the system needed to be simplified.
She also said that she wanted to strengthen the long-term sustainability of providers and would be considering other models of provision.
Mr Rowlands added:
I am pleased to hear the Minister’s comments and hope that she will look at simplifying the system for the funding for childcare.
Better childcare provision was a key part of the Conservative manifesto and any additional finance is welcome.
Sam Rowlands AS yn cwestiynu'r Dirprwy Brif Weinidog ar ofal plant y blynyddoedd cynnar
Mae Sam Rowlands, AS Fflint Wrecsam, wedi galw am i gyllid gofal plant fod yn llai cymhleth.
Roedd Mr Rowlands, llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig dros deuluoedd, yn siarad yn y Senedd ar ôl i Sioned Williams, y Dirprwy Brif Weinidog a'r Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb, rannu'r wybodaeth ddiweddaraf am ofal plant, chwarae a’r blynyddoedd cynnar.
Meddai:
Mae pob rhiant a gofalwr eisiau'r dechrau gorau i'w plentyn, ond i ormod o deuluoedd mae cost gofal plant yn gwneud hynny'n llawer anoddach. Rydyn ni i gyd yn adnabod rhieni sy'n pwyso a mesur a yw'n werth dychwelyd i'r gwaith oherwydd bod y costau gofal plant hynny yn cymryd cyfran mor fawr o'u hincwm, ac, mewn rhai achosion, mae'r costau hynny'n uwch na rhent, morgeisi neu brif gostau eraill.
Rydyn ni, ar y meinciau hyn, yn croesawu unrhyw ymdrech wirioneddol i wneud gofal plant yn fwy fforddiadwy ac yn fwy hygyrch i rieni. Ond rwy'n credu mai'r cwestiwn yw a ellir cyflawni'r hyn sy'n cael ei drafod mewn gwirionedd. Oherwydd, wrth gwrs, nid yw geiriau ar eu pennau eu hunain yn ddigon.
I ddechrau, rydyn ni’n credu bod y system gofal plant ar ei ffurf bresennol yn llawer rhy gymhleth, yn enwedig i rieni ddeall beth y mae ganddyn nhw hawl iddo.
Rydyn ni’n credu mai un o'r pethau cyntaf y dylai Llywodraeth Cymru fod yn edrych arno yw sut i symleiddio cyllid gofal plant fel y gall rhieni, yn arbennig, ddeall yn hawdd pa gymorth sydd ar gael iddyn nhw fel y gallant gynllunio'n iawn ar gyfer y dyfodol.
Byddai gen i ddiddordeb gwybod pa gamau y byddwch chi'n eu cymryd i ymgysylltu â rhieni a gofalwyr i sicrhau bod unrhyw gymhlethdod diangen yn cael ei dynnu allan o'r system.
Rydw i hefyd eisiau cydnabod y pwysau sydd ar ddarparwyr gofal plant gan ein bod yn gwybod bod y rhain yn aml yn fusnesau bach sy'n darparu gwasanaeth hanfodol, yn aml heb wneud llawer o elw. Rydyn ni’n gwybod eu bod yn aml yn cael trafferth gyda chostau cynyddol, heriau recriwtio a chyllidebau tynn.
Ar ddiwedd y dydd, mae rhieni eisiau gofal plant sy'n ddiogel, yn fforddiadwy ac yn ddibynadwy. Mae darparwyr eisiau system sy'n cael ei hariannu'n briodol, yn gynaliadwy ac yn ymarferol. Dyna'r blaenoriaethau y dylen ni i gyd ganolbwyntio arnyn nhw.
Dywedodd y Gweinidog ei bod yn gwybod nad yw llawer o bobl yn manteisio ar ofal plant, nid yn unig oherwydd ei fod mor anghyson, ond oherwydd ei fod yn anodd, yn gymhleth a chyda chymaint o wahanol drothwyon cymhwystra, a chytunodd fod angen symleiddio'r system.
Dywedodd hefyd ei bod eisiau cryfhau cynaliadwyedd hirdymor darparwyr ac y byddai'n ystyried modelau eraill o ddarpariaeth.
Ychwanegodd Mr Rowlands:
Rwy'n falch o glywed sylwadau'r Gweinidog ac rwy'n gobeithio y bydd hi'n ystyried symleiddio'r system ar gyfer ariannu gofal plant.
Roedd gwell darpariaeth gofal plant yn rhan allweddol o faniffesto’r Ceidwadwyr a chroesewir unrhyw gyllid ychwanegol.
